Boer Zoekt Vrouw en de structuur van een goed verhaal

Boer Zoekt Vrouw en de structuur van een goed verhaal

Foto: KRO-NCRV

Ik geloof in de kracht van verhalen. In goed Nederlands ook wel Storytelling genoemd. Maar een goed verhaal staat of valt met de juiste ingrediënten en een goede structuur. En hoe kun je dat nou beter uitleggen dan aan de hand van Boer Zoekt Vrouw? Vier miljoen Nederlanders wekenlang aan de buis gekluisterd. Het levende bewijs van de kracht van verhalen!

Organisatieverhalen zijn vaak geen verhalen

Organisaties zijn er dol op: verhalen van echte medewerkers en klanten. Om de missie kracht bij te zetten, om het wij-gevoel en de trots te versterken of om richting te geven aan een organisatieverandering. Maar vaak is het nog iets met klok en klepel: het wordt een verhaal genoemd, maar het is eigenlijk helemaal geen verhaal. Het is gewoon projectleider Sander die vertelt dat hij zo’n succesvol project heeft gedraaid en dat zijn klanten zo blij waren. Niet spannend.

Riks, dát is een mooi verhaal!

Nee, dan de Drentse boer Riks. Hij woont met zijn koeien op een van God verlaten desolate vlakte in Canada. Zelf is hij geenszins van God verlaten en zo ongeveer met de kerk getrouwd. En dan blijkt Riks ook nog een onbehouwen boer van de bovenste plank, die gewoon over Marit zegt: ‘Ik leg d’r ’s nachts niet wakker van.’ Waar ze bij zit. De man waarvan je denkt: die komt nóóit aan een vrouw. Kijk, dát is een mooi verhaal!

De ingrediënten en structuur van een verhaal

Waarom leven we intens mee met Riks en de andere boeren van Boer Zoekt Vrouw en vinden we het verhaal van projectleider Sander niks aan? Dat heeft met de structuur en de ingrediënten van een goed verhaal te maken.

  1. Vrij naar het model van Joseph Cambell, Wikimedia Commons

    Allereerst is er een held, de hoofdpersoon van het verhaal. Dat is Riks.

  2. Die held, die wil iets, hij heeft een streven. In Riks’ geval wil hij een vrouw.
  3. Om dat streven te bereiken, moet hij van het gewone pad af. Als Riks gewoon dagelijks zijn koeien blijft verzorgen, hebben we geen verhaal. Hij gaat van de bekende wereld naar de onbekende wereld. Riks meldt zich aan bij Boer Zoekt Vrouw. Het avontuur begint.
  4. Soms heeft de held een mentor, iemand die hem wijze raad geeft en hem op pad stuurt. Misschien is dat bij Riks de pastoor wel. Er kunnen ook helpers zijn, bijvoorbeeld je (schoon)zussen, die de brievenselectie voor je doen.
  5. Het verhaal is nu op gang en het gaat lastig worden. Er komen tegenslagen, obstakels, hobbels en kuilen. Je vraagt je af of het nog wel goed komt met onze held. Dit behoeft bij Riks geen toelichting. Hij maakt er nogal een potje van met zijn vrouwen.
  6. Dan, op het hoogtepunt van de spanning, komt de wending. Het point of no return in het verhaal. Riks dumpt Marit en komt op de proppen met zijn Canadese buurmeisje Nicole.
  7. De transformatie. Een heel belangrijk ingrediënt. Bij een goed verhaal is de held aan het eind niet meer dezelfde persoon die hij aan het begin was. De onbehouwen, vrijgezelle boer Riks is veranderd in een emotioneel en verliefd wezen.
  8. De held keert terug naar het normale leven. Riks gaat weer voor zijn koeien zorgen, maar nu samen met Nicole. Het verhaal is af.

Hoe komt Sander de projectleider aan een verhaal?

Hoe anders is dat met onze Sander. Hij had geen streven, geen helpers, geen tegenslagen, geen wending en dus ook geen verhaal. Het had wel gekund. Sander had als streven een geslaagd project kunnen hebben. Een project dat hij nog nooit eerder had gedaan en waarvan hij niet zeker wist of het wel zou lukken. Het had onderweg vreselijk tegen kunnen zitten. Hij had fouten gemaakt, want Sander is – net als Riks – een mens. We hadden met hem meegeleefd, met die Sander van vlees en bloed. En toen we dachten dat het niet meer goed zou komen, gebeurde er iets onverwachts. Iets dat we helemaal niet aan zagen komen. Misschien slaagt het project, misschien ook niet, dat maakt niet eens zo heel veel uit. Maar Sander heeft onderweg iets geleerd. Er is iets gebeurd dat hem blijvend heeft veranderd.

Succesverhalen zijn saai

Kijk, dan hebben we een mooi organisatieverhaal. Het is niet zo gemakkelijk om zo’n verhaal op te tekenen. Want we willen in ons werk niet over tegenslagen vertellen, of over menselijk falen. We willen succesverhalen delen. Maar succesverhalen zijn dodelijk saai. Het moet schuren, het moet spannend worden. Daarin schuilt de kracht van het verhaal. Pas dan gaan we op het puntje van onze stoel zitten, leven we mee met de held en willen we weten hoe het afloopt.

Een held, een streven, tegenslag, een wending en aan het eind is het niet meer zoals het was. Zo simpel steekt een goed verhaal in elkaar. En dat kan Sander leren van Riks.

4 thoughts on “Boer Zoekt Vrouw en de structuur van een goed verhaal

    1. Lonneke Post author

      Haha, de aard van het beestje zal ook wel niet echt veranderd zijn, maar ik kreeg wel de indruk dat Riks het een en ander had geleerd over communicatie en gevoelens en zo.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *